Làng dệt choàng Long Khánh được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (2023). Khăn nhà mình dệt ngay trong làng, không lấy hàng nơi khác.
Nhà mình và làng nghề
Giữ cái gốc — dám cái mới
Mình học nghề từ ba mẹ chồng: Chú 8 Nạt ngồi khung cửi từ năm 12 tuổi, Cô 8 là người đầu tiên trong làng dám dệt khăn nhiều màu. Mùa lũ ngập nửa sàn nhà, nhiều nhà bán khung cửi đổi nghề; ba mẹ khiêng khung lên chỗ cao và giữ tới hôm nay.
Đọc chuyện bốn đời và cách một chiếc khăn ra đời
Ngày xưa, ông cố gánh những chiếc khăn choàng tắm sang làng bên để bán. Đến đời ông bà nội, mỗi nhà tự làm hết mọi công đoạn, từ sợi chỉ đến chiếc khăn.
Rồi Cô 8 về làm dâu, gánh từng chục "choàng" bán khắp làng khắp xóm. Năm 2015 làng có điện, nhà đóng thêm khung máy để kịp đơn cho khách, nhưng vẫn giữ chiếc khung tay. Hôm nay cả làng chỉ còn ba khung tay, và nhà Cô 8 là nơi duy nhất chiếc khung ấy vẫn chạy lách cách.
Anh Tuấn, chồng An, lớn lên bên tiếng khung cửi, học xe tua, xếp khăn từ nhỏ, rồi tự sáng tạo mẫu khăn riêng. Cô 8 vẫn cầm từng sợi chỉ lên xem kỹ rồi mới chọn.
"Ông trời có đức hiếu sinh, chẳng phụ lòng người."Cô 8, mùa lũ năm nào
Đời thứ nhất
Ông bà cố
Dệt khăn choàng tắm, gánh sang làng bên bán.
Đời thứ hai
Ông bà nội
Tự làm mọi công đoạn; dạy Chú 8 dệt năm 12 tuổi.
Đời thứ ba
Chú 8 Nạt & Cô 8
Giữ khung cửi qua mùa lũ; phá cách màu sắc; thêm khung máy 2015.
Đời thứ tư · hôm nay
Anh Tuấn & An
Anh Tuấn sáng tạo mẫu mới; An đưa khăn quê đến các bạn trẻ.
Một chiếc khăn ra đời: 9 bước
Khung tay dệt ~8 khăn/8 giờ, dệt cho khách tham quan xem. Khung máy ~20 khăn/8 giờ, làm hàng bán. Mỗi công đoạn do một gia đình trong làng đảm nhận.
Màu trắng đen truyền thống
Màu của chiếc khăn quê
Ngày xưa, ông bà chỉ có chỉ màu trắng, rồi nhuộm đen bằng cây mặc nưa. Vì vậy trắng đen thành màu truyền thống của khăn quê. Ngày nay chỉ màu do các nhà chuyên nhuộm trong làng làm, khăn có thêm nhiều màu, nhưng trắng đen vẫn được yêu thích nhất.